کمک به سایت اسلام سوال و جواب

امیدواریم سخاوتمندان به یاری سایت بشتابید تا ان شاء الله سایت شما ـ سایت اسلام سوال و جواب ـ به فعالیت خود در خدمت به اسلام و مسلمانان ادامه دهد.

دعای رفع گرفتاری و اندوه

09-11-2025

سوال 149276

آیا برای من جایز است که از روی کتاب «ابواب الفرج» محمد علوی حسنی مالکی دعا کنم؟ و آیا دعایی از پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ دربارهٔ رفع غم و اندوه و گرفتاری شدید وارد شده است؟

خلاصه‌ی پاسخ:

دعای رفع گرفتاری و اندوه، این چند دعا را شامل می‌شود:

۱- اللَّهُمَّ إِنِّي عَبْدُكَ، وَابْنُ عَبْدِكَ، وَابْنُ أَمَتِكَ، نَاصِيَتِي بِيَدِكَ، مَاضٍ فِيَّ حُكْمُكَ، عَدْلٌ فِيَّ قَضَاؤُكَ، أَسْأَلُكَ بِكُلِّ اسْمٍ هُوَ لَكَ سَمَّيْتَ بِهِ نَفْسَكَ، أَوْ عَلَّمْتَهُ أَحَدًا مِنْ خَلْقِكَ، أَوْ أَنْزَلْتَهُ فِي كِتَابِكَ، أَوْ اسْتَأْثَرْتَ بِهِ فِي عِلْمِ الْغَيْبِ عِنْدَكَ، أَنْ تَجْعَلَ الْقُرْآنَ رَبِيعَ قَلْبِي، وَنُورَ صَدْرِي، وَجِلاءَ حُزْنِي، وَذَهَابَ هَمِّي . (بارالها من بندهٔ تو و بندهٔ بندهٔ تو و بندهٔ کنیز تو هستم. پیشانی‌ام به دست توست (تو بر من سیطره داری) و حکم تو بر من نافذ است و قضایت دربارهٔ من عادلانه است (هرچه دربارهٔ من حکم کنی همان عدل است). از تو به هر نامی که خود را به آن نامیده‌ای یا به کسی از بندگانت یاد داده‌ای یا در کتابت نازل کرده‌ای یا در علم غیب نزد خود نگه‌داشته‌ای [و به کسی نگفته‌ای] خواهانم که قرآن را بهار دل من و نور سینهٔ من و از بین برندهٔ غم و نگرانی من قرار دهی).

۲- اللَّهُمَّ رَحْمَتَكَ أَرْجُو، فَلَا تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ، وَأَصْلِحْ لِي شَأْنِي كُلَّهُ، لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ . (بارالها به رحمت تو امیدوارم پس مرا برای یک چشم بر هم نهادن به خودم وامگذار و همهٔ امورم را به سامان آور، معبودی [به حق] جز تو نیست).

۳- لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ الْعَظِيمُ الْحَلِيمُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَرَبُّ الْأَرْضِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ . (معبودی [به حق] نیست جز الله که بزرگ و بردبار است، معبودی [به حق] نیست جز الله، پروردگار عرش بزرگ، معبودی [به حق] نیست جز الله، پروردگار آسمان‌ها و پروردگار زمین و پروردگار عرش گرامی).

متن پاسخ

الحمدلله.

درجهٔ صحت دعاهای وارده در کتاب ابواب الفرج

نتوانستیم به طور کامل از کتاب ابواب الفرج اطلاع یابیم اما فقره‌هایی از این کتاب را دیدیم که در بر دارندهٔ صلوات‌های بدعی مانند صلوات فاتح و صلوات ناریه و صلوات منجیه و دیگر انواع صلوات بود که شامل الفاظی منکر و غلو نکوهیده بود. قبلا دربارهٔ برخی از این صلوات‌ها سخن گفته‌ایم.

دعاهای رفع غم و گرفتاری

اما برخی از دعاهایی که برای رفع اندوه و نگرانی آمده چنین است:

نووی ـ رحمه الله ـ در «شرح مسلم» می‌گوید: «این حدیثی است گرامی که شایستهٔ توجه و بسیار گفتن آن در هنگام گرفتاری و امور بزرگ است. طبری می‌گوید: سلف این دعا را می‌گفتند و آن را دعای کَرب (غم و گرفتاری) می‌نامیدند. اگر گفته شود این ذکر است و دعایی در آن نیست، پاسخش از دو جه است: یکی اینکه: این ذکری است که دعا با آن آغاز می‌شود سپس هر دعایی که خواست پس از آن می‌گوید. و دوم: پاسخ سُفیان بن عُیَینه است که می‌گوید: آیا این سخن حق تعالی را ندانسته‌ای که «هرکس ذکر من او را درخواستش مشغول دارد، به او بهترین چیزی را عطا خواهم کرد که به درخواست کنندگان داده شده است؟». و شاعر می‌گوید: اگر انسان روزی تو را ثنا گوید، همان ثنا او را از درخواست بی‌نیاز کند».

والله اعلم.

دعا
نمایش در سایت اسلام سوال و جواب